Θεραπευτικές εξελίξεις στη θεραπεία του καρκίνου. «Καινοτόμο ‘‘Εμβόλιο’’ mRNAεπαναπρογραμματίζει ανοσοκύτταρα μέσα στο σώμα να στοχεύσουν τον καρκίνο©
Υπό των Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD,
ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach, Αικατερίνη Γκέλη - MD, Radiologist
Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD), Αικατερίνη Γκέλη (ΜD, Radiologist)
Ένα εμβόλιο που επινοήθηκε μετά από μακροχρόνιες έρευνες φαίνεται να είναι τΤο μέλλον της θεραπείας του καρκίνου.
Οι επιστήμονες έχουν αναπτύξει μια επαναστατική ένεση βασισμένη στο mRNA, η
οποία καθοδηγεί το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού ώστε να μετατραπεί σε έναν ισχυρό, στοχευμένο στρατό εναντίον του καρκίνου [1–3].
Το mRNA παραμένει στο σώμα μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα, διασπώμενο γρήγορα, αφού μεταφέρει στα ανοσοκύτταρα τις οδηγίες για την παραγωγή των αντιγόνων που σχετίζονται με τον όγκο, ενεργοποιώντας έτσι την ανοσολογική αντίδραση [1, 2]. Έτσι, τα Τ-λεμφοκύτταρα εκπαιδεύονται να αναγνωρίζουν και να καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα [3,4]. Τα Τ-λεμφοκύτταρα καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα με δύο βήματα: αναγνώριση και καταστροφή [24, 25].
Αναγνώριση
Τα CD8⁺ Τ-λεμφοκύτταρα εντοπίζουν καρκινικά κύτταρα μέσω αντιγόνων όγκου που συνδέονται με μόρια MHC I και αναγνωρίζονται από τον TCR [26, 27]. Τα CD4⁺ βοηθητικά Τ-κύτταρα υποστηρίζουν άλλες ανοσολογικές απαντήσεις, χωρίς να σκοτώνουν απευθείας τα κύτταρα [3].
Καταστροφή
Μετά την αναγνώριση, τα Τ-λεμφοκύτταρα εκκρίνουν κυτταροτοξικά μόρια όπως:
· Perforin: δημιουργεί πόρους στη μεμβράνη [28].
· Granzymes: εισέρχονται και προκαλούν απόπτωση [28].
· FasL: ενεργοποιεί την απόπτωση μέσω Fas υποδοχέα [29].
Αυτό οδηγεί στην στοχευμένη καταστροφή των καρκινικών κυττάρων χωρίς βλάβη στα φυσιολογικά [25]. Η τεχνολογία αυτή στηρίζεται στην ίδια πλατφόρμα με τα mRNA εμβόλια για την COVID-19, τα οποία απέδειξαν την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της μεθόδου [2, 5].
Σήμερα, κλινικές δοκιμές σε μελάνωμα και παγκρεατικό καρκίνο δείχνουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα [3, 4, 6]. Μάλιστα, στη μελέτη KEYNOTE-942 (φάση IIb), ο συνδυασμός mRNA-4157 με pembrolizumab μείωσε σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής σε ασθενείς με μελάνωμα [6].
Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, η μέθοδος βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό και κλινικό στάδιο· δεν αποτελεί καθολικά διαθέσιμη θεραπεία. Σημαντικό επίσης είναι ότι πολλά από τα εμβόλια αυτά είναι εξατομικευμένα, σχεδιασμένα ειδικά για κάθε ασθενή, αν και δοκιμάζονται και «έτοιμα» (off-the-shelf) υποψήφια σχήματα [7,8].
Πώς λειτουργεί η τεχνολογία
Η Ένεση: Ο ασθενής λαμβάνει μια απλή ένεση.
Η Οδηγία: Το mRNA που περιέχεται στην ένεση λειτουργεί σαν ένα ακριβές σχέδιο. Λαμβάνεται από τα ανοσοκύτταρα και τα διδάσκει να αναγνωρίζουν συγκεκριμένους δείκτες ή αντιγόνα που βρίσκονται στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων [9, 10].
Η Ενεργοποίηση: Τα νέα αυτά προγραμματισμένα ανοσοκύτταρα — τώρα «δολοφόνοι του καρκίνου» — πολλαπλασιάζονται και ξεκινούν μια ακριβή, συστηματική αποστολή εντοπισμού και καταστροφής του όγκου [11, 12].
Πλεονεκτήματα σε σχέση με παλαιότερες θεραπείες
Το τεράστιο πλεονέκτημα; Δεν απαιτείται πολύπλοκη, ακριβή και χρονοβόρα εργαστηριακή τροποποίηση κυττάρων. Σε αντίθεση με παλαιότερες κυτταρικές θεραπείες (όπως τα CAR-T), οι οποίες απαιτούν εξαγωγή κυττάρων, γενετική τροποποίηση τους σε εργαστήριο και επανέγχυσή τους, όλη αυτή η διαδικασία πραγματοποιείται μέσα στο σώμα του ασθενούς [13, 14].
Γιατί έχει σημασία
Αυτή η καινοτομία, βασισμένη στην τεχνολογία mRNA που αποδείχθηκε με τα εμβόλια κατά της COVID-19 [15,16, 17] αντιπροσωπεύει ένα πιθανό άλμα προς μια καθολική πλατφόρμα για τη θεραπεία ευρείας γκάμας καρκίνων γρήγορα, αποτελεσματικά και πιο οικονομικά [18-20].
Δεν είναι ένα παραδοσιακό εμβόλιο για πρόληψη, αλλά μια ισχυρή θεραπευτική ένεση που θα μπορούσε να αλλάξει την πορεία ενάντια σε εγκατεστημένο καρκίνο [12, 13, 21-23].
ΒιβλιογραφικήΤεκμηρίωση
1.Karikó K, Buckstein M, Ni H, Weissman D. Suppression of RNA recognition by Toll-like receptors: the impact of nucleoside modification and the evolutionary origin of RNA. Immunity. 2005;23(2):165–75. doi:10.1016/j.immuni.2005.06.008.
2.Pardi N, Hogan MJ, Porter FW, Weissman D. mRNA vaccines — a new era in vaccinology. Nat Rev Drug Discov. 2018;17(4):261–79. doi:10.1038/nrd.2017.243.
3.Sahin U, Derhovanessian E, Miller M, Kloke BP, Simon P, Löwer M, et al. Personalized RNA mutanome vaccines mobilize poly-specific therapeutic immunity against cancer. Nature. 2017;547(7662):222–26. doi:10.1038/nature23003.
4.Ott PA, Hu Z, Keskin DB, Shukla SA, Sun J, Bozym DJ, et al. An immunogenic personal neoantigen vaccine for patients with melanoma. Nature. 2017;547(7662):217–21. doi:10.1038/nature22991.
5.Karikó K, Muramatsu H, Welsh FA, Ludwig J, Kato H, Akira S, Weissman D. Incorporation of pseudouridine into mRNA yields superior non-immunogenic vector with increased translational capacity and biological stability. Mol Ther. 2008;16(11):1833–40. doi:10.1038/mt.2008.200.
6.Weber JS, Carlino MS, Khattak MA, Meniawy TM, Sullivan RJ, Taylor MH, et al. Individualised neoantigen therapy mRNA-4157 (V940) plus pembrolizumab versus pembrolizumab monotherapy in resected melanoma (KEYNOTE-942): a randomised, phase 2b study. Lancet. 2024;403(10427):632–44. doi:10.1016/S0140-6736(23)02268-7.
7.Lorentzen CL, Haanen JB, Met Ö, Svane IM. Clinical advances and ongoing trials on mRNA vaccines for cancer treatment. Lancet Oncol. 2022;23(10):e450–58. doi:10.1016/S1470-2045(22)00372-2.
8.Sayour EJ, Boczkowski D, Mitchell DA, Nair SK. Cancer mRNA vaccines: clinical advances and future opportunities. Nat Rev Clin Oncol. 2024;21(7):489–500. doi:10.1038/s41571-024-00902-1.
9.Sahin U, Derhovanessian E, Miller M, Kloke BP, Simon P, Löwer M, et al. Personalized RNA mutanome vaccines mobilize poly-specific therapeutic immunity against cancer. Nature. 2017;547(7662):222–26. doi:10.1038/nature23003.
10.Ott PA, Hu Z, Keskin DB, Shukla SA, Sun J, Bozym DJ, et al. An immunogenic personal neoantigen vaccine for patients with melanoma. Nature. 2017;547(7662):217–21. doi:10.1038/nature22991.
11.Rojas LA, et al. Personalized RNA neoantigen vaccines stimulate T cells in pancreatic cancer. Nature. 2023;618(7963):144–50. doi:10.1038/s41586-023-06063-y.
12.Weber JS, Carlino MS, Khattak MA, Meniawy TM, Sullivan RJ, Taylor MH, et al. Individualised neoantigen therapy mRNA-4157 (V940) plus pembrolizumab versus pembrolizumab monotherapy in resected melanoma (KEYNOTE-942): a randomised, phase 2b study. Lancet. 2024;403(10427):632–44. doi:10.1016/S0140-6736(23)02268-7.
13.Lorentzen CL, Haanen JB, Met Ö, Svane IM. Clinical advances and ongoing trials on mRNA vaccines for cancer treatment. Lancet Oncol. 2022;23(10):e450–58. doi:10.1016/S1470-2045(22)00372-2.
14.Sayour EJ, Boczkowski D, Mitchell DA, Nair SK. Cancer mRNA vaccines: clinical advances and future opportunities. Nat Rev Clin Oncol. 2024;21(7):489–500. doi:10.1038/s41571-024-00902-1.
15.Karikó K, Buckstein M, Ni H, Weissman D. Suppression of RNA recognition by Toll-like receptors: the impact of nucleoside modification and the evolutionary origin of RNA. Immunity. 2005;23(2):165–75. doi:10.1016/j.immuni.2005.06.008.
16.Karikó K, Muramatsu H, Welsh FA, Ludwig J, Kato H, Akira S, Weissman D. Incorporation of pseudouridine into mRNA yields superior non-immunogenic vector with increased translational capacity and biological stability. Mol Ther. 2008;16(11):1833–40. doi:10.1038/mt.2008.200.
17.Pardi N, Hogan MJ, Porter FW, Weissman D. mRNA vaccines — a new era in vaccinology. Nat Rev Drug Discov. 2018;17(4):261–79. doi:10.1038/nrd.2017.243.
18.Sahin U, Türeci Ö. Personalized vaccines for cancer immunotherapy. Science. 2018;359(6382):1355–60. doi:10.1126/science.aar7112.
19.Wang B, Pei J, Xu S, Liu J, Yu J. Recent advances in mRNA cancer vaccines: meeting challenges and embracing opportunities. Front Immunol. 2023;14:1246682. doi:10.3389/fimmu.2023.1246682.
20.Progress and prospects of mRNA-based drugs in pre-clinical and clinical application. Signal Transduct Target Ther. 2024.
21.Progress and prospects of mRNA-based drugs in pre-clinical and clinical application. Signal Transduct Target Ther. 2024.
22.Pardi N, Hogan MJ, Porter FW, Weissman D. Recent advances in mRNA vaccine delivery and formulation. Signal Transduct Target Ther. 2024.
23.Moderna/Merck, BioNTech clinical trial data and presentations (ASCO/ESMO 2023–2024).
24.Abbas AK, Lichtman AH, Pillai S. Cellular and Molecular Immunology. 10th ed. Philadelphia: Elsevier; 2021.
25.Janeway CA, Travers P, Walport M, Shlomchik MJ. Immunobiology: The Immune System in Health and Disease. 9th ed. New York: Garland Science; 2017.
26.Murphy K, Weaver C. Janeway's Immunobiology. 9th ed. New York: Garland Science; 2016.
27.27.Rock KL, Reits E, Neefjes J. Present yourself! Science. 2016;354(6315):1370–1375.
Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.
Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση, παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας
Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.
|
|
